🔺 دایان
کونول عمرون کاروانینا.
دایان دئدیم دایانمادی.
آخیب گئدن گونه_آیا
یوبان دئدیم یوبانمادی.
درد الینده اولدم سفیل
غم اولوبدی منه کفیل
یازیق بختیم یاتیب غافیل.
اویان دئدیم اویانمادی.
عومور بویو چکدیم چیله.
فلک سالدی دیلدن دیله.
بیاض اولان قارا تئله.
بویان دئدیم بویانمادی.
کاتب اوغلو بو جیهاندان.
یاخچیسیندان یامانیندان
یازیلمامیش کیتابیندان.
دویار دئدیم دویانمادی.
✍ کاتب اوغلو
این یک دستگاه بافت فرش هریس، با ۱۵ رنگ است.
نام ترکی این رنگها، به ترتیب از راست به چپ:
– قره
– دمیر رنگی
– خانؽم سۇنا
– چؤهرهیی
– یاشؽل
– زئیتونی
– تۇخ یاشؽل
– نۇخودی
– آغ
– آچؽق خانؽم سۇنا
– گؤی / آبؽ
– آل
– تۇخ آل
– لیل گؤی / لیل آبؽ
– آچؽق آل
نامرد سنین قوللوغوندا قول اولار،
اؤز ایشی دوزهلیب، بیتهنه کیمی.
ایریشه_ایریشه اوزونه گولر،
الی بیر طرفه چاتانا کیمی.
دوستونو تانیماز نادان سرسری،
بو، ائلین سؤزدور نه واخدان بری.
قوی سئللر آپارسین نانجیبلری،
باخ دالینجا گؤزدن ایتهنه کیمی.
خوریاتین اوخ سؤزو قلبیمه دیدی،
بوکوب قامتیمی قددیمی ایدی.
بیلدیرچینده بیر آی پاییزدا بیدی،
داری سونبولونده یئتهنه کیمی.
شمشیر گرک مرد اوجاقین قالاسین،
هرکس چکر اؤز دیلینین بلاسین.
قوی سنی شیر یئسین، شیر پارچالاسین،
تولکو کؤلگهسینده یاتانا کیمی
✍ دده شمشیر
🔺 تانیتیم
نعیم سلیمان اوغلو
نعیم سلیمان اوغلو، در ۲۳ ژانویه ۱۹۶۷ در روستای آهاتلی در شهر کارجالی بلغارستان به دنیا آمد و در ۹ سالگی وزنه برداری را آغاز کرد.
سولیمان اوغلو در مسابقات قهرمانی جوانان جهان که در سال ۱۹۸۲ در برزیل برگزار شد، در حالی که تنها ۱۵ سال داشت، اولین قهرمانی جهان را به دست آورد و عنوان "جوان ترین رکورددار جهان" را دریافت کرد.
نعیم سلیمان اوغلو
۳ مدال طلای المپیک
۷ قهرمانی جهان
۶ قهرمانی اروپا را از آنِ خود کرد و
۴۶ بار رکورد جهانی را شکست.
از او با عنوان "سوپرمن تورک" نیز یاد می شود.
نعیم سلیمان اوغلو صدای تورکان تحت ظلم در بلغارستان بود و صدای آنها را به گوش جهانیان می رساند.
آلمانلی عکاس :یوکون آغیر دییر؟
تورک اوغلان: یوک دییر ، باجیمدیر !!
🇹🇷🇹🇷
ناعیم سولیمان اوغلو برای اینکه صدای تورکان تحت ظلم در بلغارستان را به گوش جهانیان برساند؛
۳ مدال طلای المپیک
۷ قهرمانی جهان
۶ قهرمانی اروپا را از آنِ خود کرد و
۴۶ بار رکورد جهانی را شکست.
ناعیم سولیمان اوغلو:
" ممکن است روزی هر چیزی را که صاحب آن هستید از دست دهید، خانه، شغل و حتی کسانی را که دوست دارید، اما بدترین چیزی که یک انسان می تواند از دست دهد هویت اوست.
اسم دو میلیون تورک بلغارستان تغییر یافت. تحت ظلم و شکنجه قرار گرفتند".
داستان زندگی اسطورها همیشه جذاب و خواندنی است، جذابیت داستان امروز ما که روایتی از زندگی یکی از بزرگترین وزنهبرداران جهان است با تراژدی هویتی آغاز خواهد شد. سرنوشت غمباری که فرد را در مسیری قرار میدهد که به رغم میل باطنی انکار هویت میکند و این انکار تحت فضای سنگین کمونیستی حاکم بر کشور بلغارستان است. او که زاده یک خانواده ترک زبان در سرزمین بلغارها بود بنا به قانون اجباری آن کشور باید نامی متفاوت را انتخاب می کرد؛ این اجبار زمانی درناک بود که سلیمان نخستین المپیک زندگی را به خاطر تفکر کمونیستی از دست داد.
تغییری که تحمیل بود و وزنهبردار نامدار آن زمان تحمل آن را نداشت بلکه به دنبال راهی بود تا با گریز از کشور بلغارستان، هویت خود را در جای دیگر جستجو کند. مسابقات المپیک ۱۹۸۴ لسآنجلس بود و سلیمان خود را برای کسب مدال طلای این رقابتها آماده میکرد، اما به دنبال درگیری بلوک شرق و غرب، بلغارستان المپیک ۱۹۸۴ لسآنجلس را تحریم کرد و دست سلیمانف از مدال کوتاه شد. این شرایط موجب شد تا رهایی از دام کمونیست به راهی برای سلیمان اوغلو تبدیل شود.
مسابقات جهانی ملبورن استرالیا در سال ۱۹۸۶ روزنه امید را برای او باز کرد. او پس از قهرمانی در این مسابقهها نخست از کشور استرالیا تقاضای کمک کرد اما با فراهم شدن شرایط به ترکیه رفت، مهاجرتی که در نهایت موجب اختلاف بین ۲ کشور بلغارستان و ترکیه شد؛ اختلافی که تا ماههای منتهی به المپیک ۱۹۸۸ ادامه داشت. وزنهبرداری که در سن ۱۶ سالگی توانسته بود نخستین رکورد خود را به ثبت برساند حالا پس از مدتها به دنبال کسب مدال طلای المپیک بود مدالی که جای خالی آن در کارنامه ورزشی او به خوبی دیده میشد.
سلیمان اوغلو با لباس تیم ملی ترکیه ۵ بار و با بلغارستان ۲ بار قهرمان جهان شد. هر سه مدال طلای هرکول جیبی وزنهبرداری با پرچم ترکیه کسب شد.
دعوا برای تابعیت هرکول جیبی ادامه داشت تا اینکه دولت ترکیه با پرداخت یک میلیون و ۲۵۰ هزار دلار بلغارستان را راضی کرد. سلیمان به المپیک ۱۹۸۸ سئول رسید و در نخستین تجربه المپیکی مدال طلا را از آن خود کرد، مدالی که سرآغازی بر هتریک او در المپیک شد. سلیمان اوغلو که بیش از یک دهه سلطان بلامنازع وزن خودش بود و در دوران حرفهایاش ۴۶ رکورد جهانی را به نام خودش ثبت کرده بود در سه المپیک ۱۹۸۸سئول، ۱۹۹۲ بارسلونا و ۱۹۹۶ آتلانتا مدال طلا گرفت و به امید پوکر این مدال به سیدنی رفت.
او اولین و تنها وزنهبردار جهان بود که توانست دو برابر و نیم وزن خود را در یک ضربه بلند کند. دومین وزنهبرداری بود که توانست بیشتر از سه برابر وزن بدن خود را در حرکت ۲ ضرب بلند کند. پیش از اوغلو، «محمد نصیری» توانسته بود سه برابر وزن خود را در دوضرب مهار کند.
شاید یکی از ماندگارترین مدالهای او زمانی به دست آمد که نابغه ترکها باید در بازیهای المپیک با حریفی از یونان برای مدال تلاش میکرد. این رقابت فضای دوگانه در سالن ایجاد کرده بود. این مسابقه به طور خاصی رقابت بین وی و حریف یونانی به اسم «والریوس لئونیدوس» بود. تماشاگران حاضر در سالن به ۲ دسته ترک و یونانی تقسیم شده بودند. تا هنرنمایی این ۲ را نظاره گر باشند. در خاتمه این رقابت سلیمان اوغلو توانست ۱۸۷/۵ کیلو را بلند کند، ولی لئونیدوس قادر به بلند کردن وزنه مورد هدف خود نشد. همان موقع «لین جونز» سخنگوی سالن اعلام کرد که شما شاهد بزرگترین مسابقه وزنهبرداری در تاریخ بودید.
نعیم که تنها ۱۴۷ سانتیمتر قد داشت به مدت هشت سال و نیم بدون شکست بود تا اینکه در مسابقات قهرمانی ۱۹۹۲ اروپا از «نیکلای پشالوف» بلغارستانی شکست خورد. اما سه ماه بعد سلیمان اوغلو این شکست را تلافی کرد و با ۱۵ کیلوگرم اختلاف نسبت به پشالوف قهرمان المپیک بارسلونا شد. او در المپیک ۲۰۰۰ سیدنی هم برای گرفتن مدال دورخیز کرد اما ناکام ماند.
این ورزشکار بلغاریالاصل که در اواخر ماه سپتامبر ۲۰۱۷ به دلیل مشکل حاد کبد بستری شده بود، در ۲۷ آبان ۱۳۹۶ و یک هفته پس از پیوند موفقیتآمیز کبد، به دلیل بروز ناگهانی سیروز کبدی در بیمارستانی در استانبول درگذشت.
یکی از باشکوهترین تشیع جنازهها برای او در ترکیه برگزار شد و بسیاری از رقیبان گذشته در تشییع او حاضر بود. بوسه «والریوس» وزنهبردار یونانی بر تابوت سلیمان بیش از همه در این مراسم ماندگار شد.
اما داستان زندگی اوغلو با مرگ به پایان نرسید بلکه مدعی وراثت از شرق آسیا آمد، دختری که ادعا کرد فرزند نابغه وزنهبرداری جهان است و بر ادعای خود پافشاری میکرد. این ادعای موجب شد تا مدت ها پس از مرگ سلیمان دستور نبش قبر او صادر شود تا آزمایش dna انجام گیرد آزمایشی که در نهایت صداقت دختر ژاپنی را به اثبات رساند و او میزان زیادی از داراییهایی نابغه وزنهبرداری جهان را از آن خود کرد.
دولت ترکیه در سالهای گذشته، رقابتهای به نام جام «نعیم سلیمان اوغلو» برگزار میکند این رقابتها امسال (۲۰۱۹) یکی از گزینشیهای المپیک به شمار میرفت
دئدیم: ای غنچه دهن، کونلومو قان ائیلهمیسن!
دئدی: «بیجا یئره عشقمده فغان ائیلهمیسن»!
دئدیم: انصاف ائیله اینجیتمه منی عاشقینم...
دئدی: «گئت!، سرریمی دونیایه عیان ائیلهمیسن»
دئدیم: آغلاتما منی سرو بویون شوقینده!
دئدی: «گؤز یاشینی بیهوده روان ائیلهمیسن»
دئدیم: آخر گوزلیم، باغ و بهاریم سنسن
دئدی: «سن عمرینی حسرتله خزان ائیلهمیسن»
دئدیم: آز چکمهمیشم گؤزلرینین حسرتینی
دئدی: «اؤز کونلونو یئرسیز نگران ائیلهمیسن»
دئدیم: عشقینده اسیرم، منه بس خئیری نهدیر؟
دئدی: «اولده بو سووداده زیان ائیلهمیسن»
دئدیم: عشق آتشی نیلر منه؟ قورخان دئییلم
دئدی: «بیچاره یانارسان! نه گومان ائیله میسن»؟
دئدیم: ای گل! من ازلدنده گوزهل عاشقیم
دئدی: «سن روحینی عشقائیله جوان ائیلهمیسن»
دئدیم: هر گون سر کویینده دولانماقدر ایشیم
دئدی: « واحید" نه گوزهل یئرده مکان ائیلهمیسن»
✍ علی آقا واحید
دؤیوشن عسگرم سؤز سنگرینده
منیمده سینهمین سیپهری سؤزدی
سؤز منیم روحومدو سؤز منیم جانیم
روحومون، جانیمین تپری سؤزدو.
اورهیین درمانی، روحون قیداسی
سئوگینین زیروهسی، عشقین نیداسی
تانرینین گؤیلردن اِئنن صداسی
تورپاغا یِئتیرن خبری سؤزدی.
کؤنول دونیاسینین ثروتی_زری
روح آدلی ملکدی، سؤز آدلی پری
نه چوخدو دونیانین شاه اثرلری
آللههین اَن بؤیوک اثری سؤزدی.
✍ زلیمخان یعقوب
بختیار واهابزاده دئمیشکن:
چاغیریر ایندی بۆتون میلّتی ایمدادا وطن،
دگیشیلمز ای اوغول، جنّته دۆنیادا وطن.
بیزه مئیدان اوخویان بیلمهلیدیر بیر دفعهلیک،
نه ساتیلماز، نه وئریلمز بینهدن یادا، وطن.
#ﭘﺮﻓﺴﻮﺭ_ﺣﺴﺎﺑﯽ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ:
ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺩﺭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﯼ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ ﻣﺸﻐﻮﻝ
گذﺭﺍﻧﺪﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺧﺪﻣﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﯼ ﺩﺭ ﺳﭙﺎﻩ ﺑﻬﺪﺍﺷﺖ ﺑﻮﺩﻡ.
ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺭﻭﺯﻫﺎ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﻣﺎﺷﯿﻦ، ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﮐﺘﺮ ﺩﺭﻣﺎﻧﮕﺎﻩ ﺍﺯ ﺟﺎﺩﻩﺍﯼ
ﻣﯿﮕﺬﺷﺘﯿﻢ، ﮐﻪ ﺩﯾﺪﻡ ﯾﮏ ﭼﻮﭘﺎﻥ ﺍﺯ ﺩﻭﺭ ﭼﻮﺑﺪﺳﺘﺶ ﺭﺍ ﺗﮑﺎﻥ ﻣﯿﺪﺍﺩ ﻭ
ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺎ ﻣﯿﺪﻭﯾﺪ!
ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺎﺷﯿﻦ ﺩﺭﻣﺎﻧﮕﺎﻩ ﺭﺍ ﻣﯽﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺪ.
ﻣﺎﺷﯿﻦ ﺭﺍ ﻧﮕﻪ ﺩﺍﺷﺘﯿﻢ،
ﭼﻮﭘﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺭﺳﯿﺪ ﻭ ﻧﻔﺲﻧﻔﺲﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﺑﺎ ﻟﻬﺠﻪﺍﯼ ﺭﻭﺳﺘﺎﯾﯽ ﮔﻔﺖ ﺁﻗﺎﯼ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺎﺩﺭﻡ ﺳﻪ ﺭﻭﺯﻩ ﺑﯿﻤﺎﺭﻩ...
ﺑﻪ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﺎ ﺩﺭﺏ ﻋﻘﺐ ماشین ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺭﻓﺖ ﻋﻘﺐ ﻣﺎﺷﯿﻦ ﻧﺸﺴﺖ.
ﺩﺭ ﺑﯿﻦ ﺭﺍﻩ ﭼﻮﭘﺎﻥ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺩﯾﺸﺐ ﺍﺯ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﻫﻮﺍﭘﯿﻤﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﻭﺩﮔﺎﻩ
ﻣﺸﻬﺪ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺻﺒﺢ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﯾﺸﺎﻥ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﻭ ﺩﯾﺪﻩ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻣﺮﯾﺾ
ﺍﺳﺖ!!!
ﻣﻦ ﻭ ﺩﮐﺘﺮ ﺯﯾﺮﭼﺸﻤﯽ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﺮﺩﯾﻢ ﻭ ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺧﻨﺪﻩای
ﻣﺮﻣﻮﺯﺍﻧﻪ ﮐﺮﺩﯾﻢ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻢ ﮔﻔﺘﯿﻢ: ﭼﻮﭘﻮﻧﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﺩﺭﺵ
ﺑﺮﺳﯿﻢ، ﺑﺮﺍﯼ ﺧﻮﺩﺵ ﮐﻼﺱ ﻣﯿﺬﺍﺭﻩ!
ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﭼﻮﭘﺎﻥ ﺭﺳﯿﺪﯾﻢ ﻭ ﺩﯾﺪﯾﻢ ﭘﯿﺮﺯﻧﯽ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﻮﺍﺑﯿﺪﻩ ﺑﻮﺩ، ﺩﮐﺘﺮ ﻣﻌﺎﯾﻨﻪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ ﺳﺮﻣﺎ ﺧﻮﺭﺩﮔﯽ ﺩﺍﺭد.
ﺩﺍﺭﻭ ﻭ ﺁﻣﭙﻮﻝ ﺩﺍﺩﯾﻢ ﻭ ﯾﮑﺪﻓﻌﻪ ﺩﯾﮕﺮ ﻫﻢ ﺳﺮ ﺯﺩﯾﻢ ﻭ ﭘﯿﺮﺯﻥ ﺧﻮﺏ ﺷﺪ.
ﺩﻭ ﺳﻪ ﻣﺎﻩ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﻣﺎ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﮐﺮﺩﯾﻢ.
ﯾﮏ ﺭﻭﺯ ﺩﯾﺪﯾﻢ ﯾﮏ ﺗﻘﺪﯾﺮﻧﺎﻣﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻭﺯﯾﺮ ﺑﻬﺪﺍﺭﯼ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺁﻣﺪﻩ
ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻣﺎﺩﺭ ﭘﺮﻭﻓﺴﻮﺭ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩﯼ، ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﭘﻠﯽ ﺗﮑﻨﯿﮏ ﺗﻬﺮﺍﻥ را ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﻧﻤﻮﺩﻩﺍﯾﺪ، ﺗﺸﮑﺮ ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ...!
ﻣﻦ ﻭ ﺩﮐﺘﺮ، ﻫﺎﺝ و ﻭﺍﺝ ﻣﺎﻧﺪﯾﻢ، ﻭ ﮔﻔﺘﯿﻢ ﻣﺎﺩﺭ ﮐﺪﺍﻡ ﭘﺮﻭﻓﺴﻮﺭ ﺭﺍ ﻣﺎ
ﺩﺭﻣﺎﻥ ﮐﺮﺩﻩﺍﯾﻢ، ﺗﺎ ﯾﺎﺩﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎﯼ ﭼﻮﭘﺎﻥ ﻭ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺍﻓﺘﺎد.
ﺑﺎ ﻋﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺩﮐﺘﺮ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﯿﺮﺯﻥ ﺭﻓﺘﯿﻢ، ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﺮﺳﯿﺪﯾﻢ ﻣﺎﺩﺭ
ﮐﺪﺍﻡ ﭘﺴﺮﺕ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﭘﺮﻭﻓﺴﻮﺭ ﺍﺳﺖ؟
ﭘﯿﺮﺯﻥ ﮔﻔﺖ ﻫﻤﺎﻧﮑﻪ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﺑﻮﺩ.
ﭘﺴﺮﻡ ﻫﺮ ﻭﻗﺖ ﺑﻪ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﻣﯿﺎﯾﺪ، ﻟﺒﺎﺱ ﭼﻮﭘﺎﻧﯽ ﻣﯿﭙﻮﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ
ﻣﺤﻠﯽ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯿﮑﻨﺪ...
ﻣﻦ ﻭ ﺩﮐﺘﺮ ﺷﺮﻣﻨﺪﻩ ﺷﺪﯾﻢ ﻭ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺑﺎ ﺧﻮﺩﻡ ﻋﻬﺪ ﮐﺮﺩﻡ،
ﻫﯿﭽﮑﺲ ﺭﺍ ﺩﺳﺖ ﮐﻢ ﻧﮕﯿﺮﻡ ﻭ ﺍﺯ ﺍﺻﻞ ﻭ ﺧﺎﮎ ﻭ ﺭﯾﺸﻪ ﺧﻮﺩﻡ ﻓﺮﺍﺭ ﻧﮑﻨﻢ...!
✍️ درسال ۱۳۰۰شمسی اسماعیل سمیتقو سردسته ی اکراد شرور و اوباشهای اطرافش در شهر سلماس به کشتار مردم ادامه دادند 3500 نفر ازمردم بیگناه آنجا را وحشیانه بقتل رساندند و بعد از سلماس به خوی رفته و به چپاول خود ادامه داده و سپس نوبت ارومیه رسید، در آن شهر نیز کار مشابهی انجام داده و به سوی سولدوز حرکت کردند.
✍️ در سولدوز مردم چون قبلا از وضع سلماس خوی و ارومیه باخبر بودند و می دانستند که اینها به زن و بچه و بزرگ و کوچک رحم نمیکنند سولدوز را خالی از سکنه کرده و به شهرهای میاندواب، مراغه، بناب و تبریز کوچ کردند،
✍️یاران سمیتقوی وحشی که به سولدوز رسیدند همه خانه ها را خالی دیدند لذا چیزی بنیافته و مجبور شدند خانه ها را ویران کنند و چوبهای خانه ها را با خود ببرند.
✍️ درسال۱۳۰۲ سرهنگ صادق خان نوروزی فرمانده پادگان اوشنویه با ترفندی سمیتقو را به اشنویه کشانده و در یک عملیات حساب شده سمیتقو را به قتل می رساند ومردم منطقه ازدست این یاغی جنایتکار آسوده می شوند
تصویر زیر جنازه سمیتقو در دست سرباز آذربایجانی را نشان می دهد.
من سنی گوزله ییم هاچانا کیمی؟
من سنی گؤزلهییم هاچانا کیمی؟
گؤر ساعات نئچهدی؟ نئچه سئوگیلیم؟
قویما حسرت سحر آچانا کیمی
منی قورتوم_قورتوم ایچه سئوگیلیم
اونودا بیلمیرم دامی_دوواری
تاخچادا قوزو تک ملهین تاری
گل کی آیاغینین سسیندن ساری
قالیب سکسکهلی کوچه سئوگیلیم
گلنده سسسیز گل! گل باهار کیمی
گولنده سسسیز گول! باغچالار کیمی
سسسیز کی اورهییم شپه_قار کیمی
اوچار! هئچه بتدی هئچه سئوگیلیم
گؤزلرینده دومان، باخیشیندا چن
گؤزلهدیم گلمهدی! نیگرانام من
آی آللاه اولمایا بو سینیق کؤنولدن
بو سینیق کؤرپودن کئچه سئوگیلیم
✍ نادر الهی
داشلارا سوواشان اولدوز ایشیغی
ساغیر بنؤوشهدن قارانلیق ایچیر
آچیر گؤزلريمده قان سارماشیغی
گئجهنین قاتاری اوستومدن کئچیر
آلوولو خئیمهده گیزلهنیب کولک
اوجاقلار اوشویور آغیر شاختادا
یئتیم ماهنیلارا اوچور کپنک
دورنالار چکیلیب دارا آینادا
یاخامدان یاپیشیب ساری ماهنیلار
لئشلرین اوستونه توفنگیم قوسور
بئینیمده اولاییر یالقیز جاناوار
اؤزونده آغلاییر، اؤزونده سوسور
دویغودان دوغولان پینتی پلمهلر
یاز گولوشو کیمی منده اسیردیر
قارا سئللولوندا دونان کلمهلر
اینان دوداغیمدا قبیر_قبیردیر
اورهییمده یئنه بیر خارابالیق
اوچوق دووارلاری داخمالار واردیر
و پاییز اینیمه سالیب آرخالیق
قیش یولو الیمده هامار_هاماردیر
ماویلر بورونوب ماوی اورپهیین
گؤيلرده قارغالار گلین آپاریر
قانلی اوفوقلره دوشن دیدرگین
تورپاقدا کسیلمیش اله یالواریر.
✍ کامیل قهرمان اوغلو
خاک میخوریم اما خاک نمی دهیم.
👤 ستارخان
قالخيب شاه داغينا سؤز ايستهييرم،
چاتسين های_هاراييم دينلهينلره.
من نانكوْر دئييرم، ناجينس دئييرم.
اؤز آنا ديلينی بيلمهينلره!
ياد ديلدن پای اۇموب كيشی ديلنمز،
بۇ لكه اۆستوندن هئچ واخت سيلينمز.
فۆضولي شعرده كيمدير بيلينمز
اؤز آنا ديلينی بيلمهينلره!
بئينينه گيرمهدی آنا اؤيودو،
اصيلسيز ياشاييب اوْ بيج بؤيودو.
گؤروم حرام اوْلسون قوْی آنا سۆدو
اؤز آنا ديلينی بيلمهينلره!....
✍ توفيق بايرام
امیلیا نرسیسیانس؛ استادیار دانشگاه تهران وضعیت زبانی تُرکها و ارمنیهای تهران را بررسی نموده است.
باتوجه به جمعیت اندک ارمنیهای تهران و جمعیت چندین میلیونی ترکهای این شهر، انتظار میرفت امکان حیاتمندی ترکی بالاتر از ارمنی باشد، اما یافتههای نرسیسیانس خلاف این مسئله را ثابت میکند.
۶۷ درصد ترکهای تهران با فرزندان خود فارسی صحبت میکنند، در حالیکه این رقم برای ارمنیها صفر درصد میباشد.
۳۹ درصد ارمنیها در نامهنویسی به خویشان خود همیشه از زبان ارمنی استفاده میکنند، در حالیکه این رقم برای ترکها فقط ۳ درصد است. ۱۶ درصد ترکها برای شمارش پول همیشه از زبان ترکی استفاده میکنند، در حالیکه ۵۶ درصد ارمنیها چنیناند. ۳۱ درصد ارمنیها همیشه آثار مکتوب مثل کتاب، مجله و روزنامه به زبان ارمنی را میخوانند که این رقم نیز برای ترکها صفر درصد میباشد.
چنانکه ملاحظه میشود ترکی در مواجه با فارسی در وضعیت کاهشی قرار دارد، ولی ارمنی در موقعیت کاهشی قرار نگرفته است. این آشکارا با نظریه جایلرز در تضاد است.
نرسیسیانس پاسخ میدهد که تدریس ارمنی و عدم تدریس ترکی در مدارس تهران یک موقعیت نابرابر به ۲زبان ارمنی و ترکی داده است.
🔴 من چای مینوشم در جهان تورک:
🔹خوراسان: من چای ایچه من
🔸ایغورستان: مِن چای ایچیمِن
🔹 آزربایجان: مَن چای ایچیرَم
🔸 تورکیه: بِن چای ایچِریم
🔹 قزاقستان: مِن شای ایشِمین
🔸قرقیزستان: مِن چای ایچِم
🔹 تاتارستان: مین چای اِچَم
🔸اوزبکستان: مِن چای ایچهمَن
🔹 تورکمنستان: مِن چای ایچواَرین
در زبان تورکی برای هر عمل فعل جداگانه ای وجود دارد اما این قابلیت در زبان فارسی وجود ندارد
اسامی تورکی حیوانات و پرندگان
(تورکی خراسانی داخل پرانتز)
✅ ییرتیجی حیوانلار (#حیوانات):
۱- شیر: آسلان، آرسالان
۲- پلنگ: بارئس
۳- یوز پلنگ: قافلان
۴- ببر: توغای
۵- گرگ: قورد، جاناوار، بوری(قورت)
۶- کفتار: کافدار
۷- شغال: چاققال
۸- روباه: تولکی
۹- سمور: پورسوق
۱۰- راسو: سوسار، میشوول
۱۱- سنجاب: دله، دگن
۱۲- موش: سیچان
۱۳- موش کور: آغچا سیچانی (کور سیجان)
۱۴- گربه: پیشیک
۱۵- گورکن: مزارچی
۱۶- خرس: آیی
۱۷- خوک وحشی: قابان
۱۸- گراز: دونقوز، دووز
۱۹- آهو: جیران (که یی)
۲۰- بچه آهو: جویور
۲۱- گوزن: مارال
۲۲- خرگوش: دوشان(توشان)
۲۳- خرگوش صحرایی: عرب دوشانی
۲۴- سوسمار: کرتن کله (کلپسه)
۲۵- مارمولک: قیزبوغان
۲۶- جوجه تیغی: کیرپی ، جی جی گیرپی
۲۷- بزکوهی: داغ گئچی سی
✅چول قوشلاری(#پرندگان وحشی):
۱- کلاغ: قارغا
۲- انواع عقاب: چالاغان، قرقی، قیزیل قوش، قاراقوش
۳- شاهین: تارلان، سونقور
۴- زاغ: قجله
۵- خفاش: یاراسا، گئجه قوشو
۶- کبک: ککلیک (کهیلی)
۷- کبک ماده: فره
۸- لک لک: حاجی لیلک
۹- اردک وحشی: چول اوردکی
۱۰- حواصیل: آرسین بوغاز
۱۱- جغد: بایقوش، یاپالاق
۱۲- کرکس،لاشخور: قاجیر
۱۳- دارکوب: آغاج دئلن
۱۴- بلبل: بولبول
۱۵- گنجشک: سئرچه(چیمچیق)
۱۶- کبوتر: گورچین
۱۷- هدهد: بوببی، توراغای(بوب بوب)
۱۸- بوتیمار: بالابان قوشو
۱۹- شترمرغ: دهوه قوشو(توخلوتای)
۲۰- درنا: دورنا
۲۱- طاووس: توووز
۲۲- کبوتر چاهی: آلا باختا
۲۳- طوطی: توتو قوشو
۲۴- فنچ: آلا جهره
۲۵- چکاوک: تارلا قوشو
✅سو سئور حیوانلار (#آبزیان):
۱- لاک پشت: توسباغا(پیش واققا، پوش باغا)
۲- خرچنگ: یان قیلینج
۳- غورباغه: قورباغا
۴- ماهی: بالیق
۵- نهنگ: ناققا
۶- مار: ایلان
۷- مار آبی: سو ایلانی
۸- بچه قورباغه: چومچه بالیغی
۹- وال: لوی، ناققا بالیغ
✅قورد قوشلار (#حشرات):
۱- مگس: میلچک(چیوِن، سینک)
۲- مورچه: قاریشقا، قارینچا
۳- مورچه بالدار: ماللا قاریشقا
۴- سوسک: پیس پیسا
۵- سوسک بالدار: سوسری
۶- زنبور عسل: بال آریسی
۷- زنبور بیعسل: ائششگ آری سی،
قیزیل آری
۸- عقرب: چایان، قویروقو ایری
۹- روتیل: بووه
۱۰- پروانه: کپنگ(پرپره، بولبولک)
۱۱- کرم: قورداق
۱۲- کرم خاکی: یئر قورداقی
۱۳- کرم ابریشم: ایپک قورداقی
۱۴- ملخ: چکیرتگه(چورتیکه)
۱۵- حلزون: ایل بیز
۱۶- پشه: میغ میغا، هونو
۱۷- کفش دوزک: باشماق تیکن،(پیالا پیالا، سود پیالا)
۱۸- کک: بیره(بیرگه)
۱۹- زالو: سولوک
۲۰- شپش: بیت
۲۱- موریانه: تاختا بیتی
۲۲- گوش خیزک: قولاقا گیرن
۲۳- هزارپا: قیرخ آیاق
۲۴- عنکبوت: تور توخویان ،تور آتان(دلمک)
《《《《تورکی هنر است》》》》
👈 دیدگاه بزرگان در مورد جایگاه #زبان_تورکی
❇️دیدگاه اول: #پیامبر_اسلام_حضرت_محمد_مصطفی (ص)
"تعلموا لسان الترك فان لهم ملكا طوالا".
🔺یعنی #زبان_تورکی را یاد بگیرید چراکه #تورکان حکومت درازی خواهند داشت.
❇️دیدگاه دوم: #من_مولر (Man Muller)
🔺"زمانیکه ما #زبان_تورکی را با دقت و موشکافانه می آموزیم با معجزه ای روبرو می شویم که خرد انسانی در عرصه زبان آنرا آفریده است".
❇️دیدگاه سوم: هرمن_ومبری (Herman Vambery)
🔺"جایگاه #زبان_تورکی از نظر زیبایی و کمال ، بالاتر از زبان عربی است".
🔺هرمن ومبری باز می گوید: "گويا #زبان_تورکی از طرف زبانشناسان زبده اي ساخته و پرداخته شده سپس جهت استفاده در اختيار آنان قرار گرفته است. ابزار گرامري #زبان_تورکي چنان منظم و قانونمند، چنان کامل ميباشد که اين تصور را به ذهن متبادر مي نمايد که شايد بنا به رهنمود يک فرهنگستان، از سوي زبانشناسان خبره ساخته و پرداخته جهت استفاده ارائه شده باشد".
و باز همین #تورکی_پژوه است که در قرن نوزده وامبری منطقه پراکندگی #زبان_تورکی را در اثناء سفرش دیده و می گوید: "در صورتی که فردی از #بالکان تا #منچوری سفر کند ، اگر #زبان_تورکی را بداند این مسافرت را به راحت ترین صورت انجام خواهد داد؛ چون که در این #جغرافیا رایجترین زبان ، #زبان_تورکی است".
❇️دیدگاه چهارم: #خانم_نیکیتا_هایدن زبانشناس نامی آلمانی و عضو مؤسسه اروپائی #یوروتوم
🔺"انسان در آنزمان قادر به خلق چنین زبانی نبوده ، یا موجودات فضائی این زبان را خلق کرده اند و یا خداوند به پیامبران خود ، این عالیترین کلام ارتباطی را هدیه کرده است".
❇️دیدگاه پنجم: #جان_پری (John Perry)، مورخ نامی
🔺"همانگونه که زبان عربی بعنوان زبان مبلغین اسلام تأثیر زیادی روی فارسی داشته است، پس تعجب آور نیست که #زبان_تورکی بعنوان زبان مبلغین شیعه ، تأثیر ژرفی در فارسی داشته باشد"
❇️دیدگاه ششم: گزارش سال 2002 مؤسسه A.M.T تحت مدیریت برجسته ترین زبانشناسان
#اروپا و #آمریکا
🔺20% واژگان انگلیسی ، 40% واژگان ایتالیائی ، 17% واژگان آلمانی و 10% از واژگان فرانسوی از #زبان_تورکی برگرفته شده اند.
❇️دیدگاه هفتم: #علي_پاشا_صالح حقوقدان و نویسنده نامی #کرد_زبان
🔺"طايفههايي كه مدنيت سومرها و هيتها را بوجود آوردهاند، #تورك بودهاند و اولين زباني كه بشريت به آن تكلم كرده، #توركي بوده است و بسياري از ريشههاي كلمات زبانهاي دنیا ، #توركي است"
❇️دیدگاه هشتم: #آبرت_سورل (Albert Sorel)، مورخ فرانسوي
🔺در دنيا دو مجهول وجود دارد. يكي قطب ها ، ديگري #تورك_ها .
❇️دیدگاه نهم: #فريتز_هومل، سومر شناس آلماني
🔺هومل ابتدا زبان #سومري را از زبانهاي #آلتايي شمرد و در 1884 با قیاس لغات #سومري و #توركي موفق شد با کمک 350 لغت اصیل #تورکی موجود در #سومری ، جملات باقی مانده از #سومریان را ترجمه کند و ادعا کند که: شاخه اي از اجداد باستاني اقوام #تورك در 7000 سال پیش از وطن خود واقع در اسياي مركزي حركت كرده و به بین النهرین آمده و #سومریان را پديد آورده اند. آثار بازمانده از #زبان_سومري نشان ميدهند كه #زبان_توركي در آن هزاره وجود داشته است.
❇️دیدگاه دهم: #هرودوت_مورخ يوناني در 2500 سال قبل
🔺ساسپرها كه در اطراف رود #اراز ميزيستند(3500 سال پیش)، به #تورکی سخن میگفتند.
《《من تورکم》》
